دانست وهمان طورى كه نسيان أصل طواف به موجب روايات صحيحه معتبره قابل تدارك وجبران است نسيان شرط را در حكم نسيان أصل ، بدانيم ؟ چه دليل بر بطلان حج چنين آدمي است با آن كه به مقتضاى نفى حرج وحديث رفع ، معذور است ؟ ج - در فرض سؤال بعيد نيست كه نسيان شرط - طهرات - ملحق به نسيان أصل طواف باشد وعلى هذا حج صحيح است طواف وحج ونماز آن وطواف نساء ونماز آن را با طهارت انجام دهد واحتياطا سعى را نيز اعاده نمايد واگر از مكة برگشته وبه وطن آمده اگر متمكن باشد خودش والا نائب بگيرد تا طوافين وسعى را بجا آورد هر چند در غير موقع حج باشد وچون در اين مسألة ، به فتواى صحت از علماء اعلام بر خورد نكرده أم بلكه اطلاق كلماتشان ، ظهور در بطلان دارد احتياط آنست كه سال ديگر خود شو اگر خودش متمكن نيست نائب بگيرد تا حج تمتع بجا آورد وتمسك به نفى حرج وحديث رفع در اين مورد به نظر حقير تمام نيست وتفصيل آن محتاج به مجال وبحث بيشتر است . 154 - س - شخصي در حين تولد سر حشفه أو مقدارى ختنه بوده وبه اصطلاح مختون غيبى بوده وبعد ديگر أو را ختنه نكردند وبه همان اكتفا شده وبا اين حال حج نموده در اين صورت حج أو از جهت طواف ونماز وساير مناسك اشكالى دارد يا نه واگر اشكال پيدا كرده با اتيان عمره مفرده ، جبران مىشود يا نه ونسبت به زن چه حكمي دارد به أو حرام مىشود يا نه ؟ ج - اگر حشفه در غلاف نباشد وصدق اغلف نكند طواف ونماز أو صحيح است واگر صدق كند كه اغلف است طواف حج وطواف عمره وطواف نساء ونمازهاى آنها را مجددا بايد خودش ودر صورت عدم تمكن نائبش بجا آورد وتا طواف نساء را بجا نياورد زن بر أو حلال نمىشود .